بی متال

کلید بی متال چیست و چگونه کار میکند:

کلید بی‌متال یا رله حرارتی در صنعت برق، یک کلید حساس به دما است که سازندگان آن را بر پایه عنصر بی‌متال طراحی کرده‌اند. این تجهیز یکی از رایج‌ترین انواع رله‌های اضافه‌بار (Overload) حرارتی به شمار می‌رود که تکنسین‌ها آن را به‌صورت سری در مدار الکتروموتور نصب می‌کنند. همچنین از این رله برای حفاظت الکتروموتور در برابر اضافه‌بار استفاده می‌کنند. برای افزایش سرعت عملکرد بی‌متال و جلوگیری از ایجاد جرقه و سوختگی در محل اتصال، طراحان از آهن‌ربا در بالا و پایین تیغه دوفلزی استفاده کرده‌اند. نیروی مغناطیسی این آهن‌رباها نیز به بسته شدن سریع اتصال کمک می‌کند.
رله بی‌متال سه‌فاز معمولاً سه پل قدرت و دو کنتاکت فرمان دارد. یک کنتاکت باز را به سیستم هشداردهنده متصل می‌کنند و یک کنتاکت بسته را در مسیر تغذیه کنتاکتور قرار می‌دهند. سازندگان کنتاکت معمولاً بسته بی‌متال را با شماره‌های 95-96 و کنتاکت معمولاً باز آن را با شماره‌های 97-98 مشخص می‌کنند.

بخش اصلی بی‌متال را یک نوار فلزی تشکیل می‌دهد که از دو یا چند فلز با ضرایب انبساط حرارتی متفاوت ساخته شده است. تولیدکنندگان این فلزات را با استفاده از پرچ، لحیم‌کاری یا جوش به یکدیگر متصل می‌کنند. ضریب انبساط حرارتی یکی از ویژگی‌های اساسی هر ماده محسوب می‌شود و فلزات مختلف معمولاً ضریب انبساط متفاوتی دارند. در نوار بی‌متال، اختلاف ضریب انبساط حرارتی باعث می‌شود هنگام گرم شدن، نوار به سمت فلزی که ضریب انبساط کمتری دارد خم شود. به همین دلیل، تفاوت جنس فلزات و در نتیجه تفاوت ضریب انبساط آن‌ها، نقش اصلی را در عملکرد و قطع مدار توسط بی‌متال ایفا می‌کند.

بی‌متال به این صورت عمل می‌کند که عبور جریان الکتریکی از رسانا، دمای آن را افزایش می‌دهد. در نتیجه، رسانا گرم می‌شود و نوار فلزی مجاور آن گرما را جذب می‌کند و منبسط می‌شود. سپس مکانیزم مکانیکی رله مدار را باز می‌کند و جریان را قطع می‌کند. مهندسان از این ویژگی در ساخت فیوزها و رله‌های بی‌متال بهره می‌برند.

از مزایای بی متال میتوان به موارد زیر اشاره کرد :

1.  محافظت در برابر گرم شدن بیش از حد موتور.
2.  دستگاهی کم هزینه است.
3. بی متال دارای دکمه تست داخلی است، که برای عیب یابی استفاده می شود.
4. برخی از رله های اضافه بار حرارتی دارای دکمه انتخاب کلاس تریپ هستند.
5. دارای محدوده جریان گسترده و قابل تنظیم است.
6. دارای عملکرد ریست است (دستی یا اتوماتیک).
7. می توان بی مِتال را مستقیماً روی یک کنتاکتور نصب کرد.
8. رله‌های بی‌ مِتال تنظیم‌پذیر هستند و می‌توان آن‌ها را به گونه‌ای تنظیم کرد که جریان‌هایی بین ۱،۰۵ تا ۱۰ برابر جریان نامی موتورها را قطع کنند.